Meşhurlar

ÇİBÖREK


Çibörek, Eskişehir’le özdeşleşmiş bir börektir. Türkiye’de pek çok yerde yapılır ama Eskişehir’deki çiböreğin tadını başka yerde bulmanız kolay değildir.

Eskişehir’e ilk yerleşen Tatar ve Kırım kültürünün eseri olan çibörek kıyma, soğan ve baharat karışımının açılmış yufkaya konulup yağda kızartılmasıyla yapılan geleneksel bir yemektir. Genellikle yarım ay şeklinde olur. Mantarlı, peynirli, patatesli vs. çeşitleri de mevcuttur. Ama geleneksel olarak kıyma ile yapılır. Soğuk ve köpüklü ayranla birlikte eşsiz bir tattır.

 

 





KALABAK SUYU

Cumhuriyetin ilanından sonra, Eskişehir’den sık sık geçen Mustafa Kemal Atatürk, yine bir seyahatinde, aşağı mahallede bulunan tren garında mola verir. İşte bu mola, Eskişehir’in içme suyu ihtiyacında yeni bir dönemin başlamasına sebep olur. Bir bardak su isteyen Atatürk’e testide soğutulmuş termal suyu sunulur. Değişik bir tadı olan su, Atatürk’ün hoşuna gitmez, Eskişehir’in içme suyu ile ilgili bilgi ister. En kısa sürede içme suyu ihtiyacının karşılanması için orada bulunan dönemin Belediye Başkanı Kâmil Kaplanlı’dan sorunun halledilmesini ister. Bunun üzerine Kâmil Kaplanlı kaynak arayışına girer. Türkmen Dağı’nın kuzey yamacında Kalabak Köyü yakınlarındaki kaynaklardan memba suyu bulunur. Şehre giren tahıl ürünleri, kesim hayvanları üzerinden alınan rüsum ile şehrin zenginlerinden toplanan bağışlarla isale hattı ve deponun finansmanı sağlanır. Hattın geçtiği bölgede yaşayan köy halkı ile birlikte çalışılır, kazılar elle yapılır, tamamen insan gücüyle orman geçilir, 45 kilometreye yakın bir hat inşa edilir. Uzun bir çaba ve zorlu bir çalışma sonucu 1936 yılında Kalabak Suyu 10 cm çapında pik döküm borularla Eskişehir’e ulaştırılır. 1936’dan günümüze uzanan eşsiz mineral yapısı ile Eskişehirlilerin vazgeçilmez suyudur.

MET HELVASI


Adını çubuk (met) ve aşık kemiğiyle oynanan bir oyundan alan met helvası, Eskişehir’e özel lezzettir. Un, yağ, şeker, limon ve su kullanılarak yapılan, 2-3 cm çapında ve 6 cm uzunluğunda yuvarlak olarak hazırlanan, yatay kesilerek yapılan helvanın kakaolusu ve vanilyalısı vardır. Bu meşhur helva pişmaniye tadını andırır. Met helvası, met oyunu sonucunda yenilen tarafın uzun kış gecelerinde helva çekmesiyle oluşan bir geleneğin ürünüdür. Nuga helvası, cevizli yaz helvası, tahin helvası, tahin ve çövenden bir kürek yardımı ile yapılan kürek helvası Eskişehir’in diğer geleneksel tatlarındandır.

 

 

 

 

 

 

 

LÜLETAŞI

   

Üç yüz yıllık ağır bir tarihe tanıklık eden lüle taşı ilginç bir tarihi gerçeği de içinde saklıyor. Lüle taşı Viyana kuşatmasında yeniçeriler tarafından Avusturyalı'lara tanıtılmış. O tarihten günümüze hızla geldiğinizde “Beyaz Altın” sözü sizi karşılıyor. Lüle taşına neden ‘beyaz altın’ demişler? Böyle bir tabirin bir taşa değil de gümüşi bir maddeye söylendiğini düşünüyorsunuz. Bu sorunun cevabı için birçok biçimsel yanıt var. Ama onu diğer taşlardan ayıran bariz bir özelliği var. Tebeşiri andıran bu madde bildiğimiz taştan çok daha hafif ve yumuşak. Bu özellik onu kolay işlenilebilir ve biçimlendirilebilir yapıyor. Eskişehir’in beyaz hazinesi yer altından çıkarıldığında yumuşak ve işlemesi kolayken hava ile teması sonucu sertleşiyor. Beyaz altın ismini veren beyaz rengi dışında sarımtırak, gri ya da kırmızımsı renkleri de var.


Lüle  taşları Eskişehir  merkezine 35 kilometre uzaklıktaki 8 köyden çıkarılıyor. Bu taşlar kulaç olarak adlandırılan ölçü birimiyle ölçülen kuyulardan çıkarılıyor. Yerden dik bir şekilde, 5 kulaçtan başlayıp 33 kulaca kadar derinliğe inen kuyular var. En kaliteli taşlar ise yirmi kulacın üstündeki derinlikten çıkıyor. Lüle taşını çıkarma tekniği modern bir teknik değil. Kuyulara halatlardan yapılmış merdivenle iniliyor ve bu taşlar derinlerde olduğu için bol suyun içinden zorluklarla çıkarılıyor.


BOR

 


Bor madeni ilk bakışta beyaz bir kayayı andırıyor. Çok sert ve ısıya dayanıklı. Doğada serbest bir element olarak değil, tuz şeklinde bulunuyor. Dünya toplam bor rezervi sıralamasında Türkiye % 72’lik pay ile ilk sıradadır.  Ülkemizdeki bor rezervinin büyük bölümü ise Kırka’da bulunuyor.

Türkiye, dünyanın en büyük ve en iyi kalitede bor rezervlerine sahip olan ve buna paralel olarak dünyada en yüksek bor üretimi gerçekleştiren ülkedir. Türkiye’de rezerv açısından en çok bulunan bor cevherleri tinkal ve kolemanit’tir. Türkiye’de önemli tinkal yatakları Seyitgazi’ye bağlı Kırka’da bulunuyor. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Kırka Bor İşletme Müdürlüğü bulunuyor.

Bor oksitler (borat) doğal yaşamın ayrılmaz parçalarından biridir. Bitkiler gibi insanlarda gelişimlerini sağlamak için bor oksitlere ihtiyaç duyarlar. Beslenme zincirleri içerisindeki besin kaynağı işlevi dışında bor oksitlerini günlük hayatta yaşamımız için oldukça önemli kılan, belki de her gün kullandığımız birçok ürün içindeki şaşırtıcı katkısıdır. Bor ürünleri; uzay ve hava araçları, nükleer uygulamalar, askeri araçlar, yakıtlar, elektronik ve iletişim sektörü, tarım, cam sanayi, kimya ve deterjan sektörü, seramik ve polimerik malzemeler, nanoteknolojiler, otomotiv ve enerji sektörü, metalürji ve inşaat gibi pek çok alanda kullanılıyor. 


ILICALAR

Aşağı ve Yukarı Ilıca

İl merkezinin 30 km güneyinde, Kalabak deresine karışan Ilıca suyu kenarındadır. Kaynaklar basit duvarlar içindedir. Suları sıcak, doğal lezzette hafif kükürtlüdür. Ağrılı hastalıklar için kullanılıyor. 

Sakarı Ilıcaları



Eskişehir’in kuzeyinde yer alır. Eskişehir’e uzaklığı 32 km’dir. Orman içerisinde turistik belgeli tesisin yanısıra çadır alanları da vardır. Doğa ile iç içe olunabilecek bir kaplıca merkezidir. Sarıcakaya-Eskişehir yolu üzerinde, Anadolu Üniversitesi İki Eylül Yerleşkesi yolundan gidilen ve dağların arasında bir vadiye sıkışmış bu yer, kaplıcaların sıcak sularına ihtiyaç duyanların, mangal sever piknikçilerin, çam ağaçları arasında yürümek isteyenlerin gitmesi gereken bir yer. Burada kalmak için oda kiralayabilir veya mevcut az sayıda otelde kalabilirsiniz. Fiyatlar oldukça uygun.

Sıcaklığı 43-48
oC arasında değişen ve debisi 3 lt/sn olan kaplıca suyu, yörede bulunan hamamlara tümüyle örtülü bir kaptaj kuyusundan üstü kapalı bir kanalla geliyor. Akan suyun sıcaklığı 53oC Nevrit, nevralji, kronik romatizmal hastalıklar, kırık-çıkık sekelleri, kadın hastalıkları, lumbago, diabet, şişmanlık ve böbrek hastalıklarına iyi geliyor. Aynı yörede 25.5oC sıcaklıkta ve maden suyu niteliğinde bir su kaynağı daha bulunuyor.  1993’te Termal Turizm Merkezi ilan edilen bölgenin sınırları 2006 yılında genişletilmiştir.



Ayrıca Sarıcakaya'ya bağlı Mayıslar köyü ile Dağküplü köylerinin arasında bulunan, suyunun kükürtlü ve yumurta kokulu olduğu bilinen yumurtalı çeşme; cilt kaşıntıları ve sedef hastalığına iyi geldiği söylenmektedir.

 

 

 

 

 

 

 


 

KAPLICALAR

 


Hasırca Kaplıcası
Türkiye’nin 3. derece önemli ve öncelikli kaplıcaları arasında yer alıyor. İl merkezine 30 km, Kızılinler Köyü’ne 15 km uzaklıkta çiftlik içerisinde bulunan yuvarlak bir havuzun içinden kaynaklanıyor. Dışarıda büyük bir yüzme havuzunda toplanan su sonradan toprağa bırakılıyor.  Romatizmal hastalıklara, dolaşım ve kalp hastalıklarına, sinir sisteminin uyarılmasına ve metobalizma bozukluklarına iyi geldiği belirtiliyor.


Çardak (Hamamkarahisar) Kaplıcası 
Sivrihisar Polatlı yolundan Günyüzü’ne ayrılan yolun 15. km’sinde Hamamkarahisar adlı köyün yakınında bulunan kaplıcanın suyu hafif eğimli bir tepenin yamacındaki tek bir kaynaktan çıkıyor. 35
oC sıcaklıktaki suyun debisi 45 lt/sn Kaplıcada yer alan ve tarihsel değeri de olan iki hamamın içinde 1.5 m derinliğinde ve 6x6 m boyutlarında biri erkeklere biri kadınlara ayrılmış iki havuz var.


Uyuzhamam Kaplıcası 
Alpu’nun 16 km. güneydoğusunda aynı isimli köyden çıkan su, üzeri 1.5 m derinliğinde ve 5x4 m. boyutlarında duvarla çevrili iki havuzun birinden kaynayıp diğerinden taşıyor. 29
oC sıcaklığındaki kaplıca suyu özellikle deri hastalıklarında olumlu etki yapıyor. Ayrıca suyun yatağındaki çamur da bu hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Kaplıcada tesis bulunmamaktadır.


Kızılinler Kaplıcası
2006 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile termal turizm merkezi olarak ilan edilmiştir. Eskişehir’e 13 km uzaklıkta Kızılinler Köyü’ndedir. Köyde bitişik nizamda pansiyon tipinde 4 odada kaplıca hizmeti veriliyor. 38
oC sıcaklığa sahip su mide, böbrek, bağırsak, romatizma, kadın hastalıkları ve cilt hastalıkları tedavisinde yararlıdır. Kızılinler Köyü ve çevresi, bir rekreasyon alanı olarak değerlendirilmeye son derece uygundur; ayrıca yeni araştırmalarla suyun debi ve kalitesinin artırılması söz konusudur.


HAMAMLAR
 

Yer altı suları açısından son derece zengin olan Eskişehir’de termal su, tarih boyunca birçok  uygarlık tarafından yaygın olarak kullanılmıştır. Hatta, Dorlaion kentinin kuruluş yeri olarak,
Eskişehir merkezindeki sıcak sular bölgesi gösteriliyor. 
Eskişehir, tarih boyunca Şifalı Frigya (Phreygia Salutaris) olarak bilinen bölgenin önemli yerleşimlerinden biri olmuştur. Eski Yunanlı yazar Athenaus, MÖ 200 yıllarında yazdığı kitabında, içilebilen sıcak sulardan söz eder. Roma döneminde Köprübaşı ve Sıcak Sular bölgelerinde bulunan hamam ve kaplıcalar nedeniyle Eskişehir, tercih edilen bir yerleşim yeri olur. Bizans döneminde ise Eskişehir, şifalı sıcak suları nedeniyle, Bizans imparatorlarının dinlenme merkezlerinden birisidir.

Şehrin merkezinde ve birçok ilçesinde termal olanaklar bulunuyor. Porsuk Nehri ve kolları yanında soğuk ve sıcak yer altı suları ile bir su kenti olan Eskişehir termal kaynaklar yönünden oldukça zengindir. Sıcak sular, kent merkezini de içine alacak biçimde Eskişehir il yüzeyinin tamamına yayılmış haldedir. Günyüzü Çardak Kaplıcası’nın termal suyu, Türkiye’nin birinci derecede önemli ve öncelikli maden suları arasındadır. Yine Hasırca termal kaynağı ve Sakarıılıca termal kaynağı ülkenin üçüncü derece önem ve öncelikli kaynakları arasında sayılmaktadır.

Şehir merkezinde Sıcaksular bölgesinde bulunan oldukça yüksek debili sıcak su kaynağı, yerinde veya taşınarak fizyoterapi türünde tedavi amaçlı olarak kullanılmaya uygundur.


Bahçeli Sengül Hamamı
1930 yılından beri sadece bayanlara hizmet veren hamam 06:00 – 20:30 arası açık
[T] 0222 221 72 42   [A] Hamamyolu Cad. No:9


Demirkazık Termal
2006 yılında açılan hamam cuma günleri bayanlara, diğer günler erkeklere 05:30 – 22:00 saatleri arasında hizmet veriyor.
[T] 0222 232 20 99  [A] Değirmen Sok. No:3


Erler Kaplıcası
Bizans dönemine uzanan geçmişiyle pazartesi günleri bayanlara, diğer günler erkeklere 05:30 – 22:00 saatleri arasında hizmet veriyor.
[T] 0222 231 15 29  [A] Saatçiler Sok. No:1


Ferah Hamamı
Her gün 08:30 - 20:30 arası bayanlara açıktır.
[T] 0222 233 23 86  [A] Köprübaşı Cad. Tekiz Sok. No:32


Güneş Termal
1986 yılından beri faaliyet gösteren hamam her gün 05:00- 23:00 arası açık.
[T] 0222 234 16 60  [A] Hamamyolu Cad. Savtekin Sok. No:2/C


Gürcanlı Hamamı
Yarım asırlık geçmişe sahip Gürcanlı Hamamı her gün 06:30 – 23:00 arası hizmet veriyor.
[T] 0222 230 10 28  [A] Hamamyolu Cad. Savtekin Sok. No:14


Has Termal
Tarihi Romalılara dayanan hamam salı günleri bayanlara 06:00 – 19:00 saatleri arasında, diğer günler erkeklere 05:00 – 22:00 saatleri arasında hizmet veriyor.
[T] 0222 221 40 30  [A] Hamamyolu Cad. No:7


Işık Kaplıcası
1951yılından beri hizmet veren hamam 07:00 –  17:00 saatleri arasında sadece bayanlar için.
[T] 0222 231 18 16  [A] Değirmen Sok. No:18


Keçeciler Hamamı
1971 yılından beri hizmet veren hamam 06:00 –  22:00 arası açık.
[T] 0222 221 71 85  [A] Deliklitaş Mah. Değirmen Sok. No:28


Önkal Banyo
1969’dan beri hizmet veren banyo, 06:00 - 21:30 arası açık.
[T] 0222 231 26 12  [A] Köprübaşı Cad. No:62


Özkeçeci Kaplıca
1965 yılından beri hizmet veren hamam 05:00 –  22:00 arası açık.
[T] 0222 221 71 85  [A] Köprübaşı Cad. No:56


Şiraze Termal
10 yıl süreyle “Beyaz Saray”, 10 yıl süreyle “Şiraze Hamam” adı altında faaliyet gösteren hamam, cuma günleri bayanlara 07:00 – 21:00 saatleri arasında, diğer günler erkeklere 06:00 – 23:00 saat arasında hizmet veriyor.
[T] 0222 220 54 15  [A] Deliklitaş Mah. Asarcıklı Cad. No:1


Vakıf Yeni Kaplıca
Bir asırdan bu yana açık olan hamam perşembe 05:30 –  22:00 saatleri arasında bayanlara, diğer günler 05:30 – 22:00 saatleri arsında erkeklere hizmet veriyor
[T] 0222 231 15 01  [A] Hamamyolu Cad. No:5


Yeni Alçık Hamamı
05:30-22:00 saatleri arası her gün bayanlara açıktır.
[T] 0222 232 03 27  [A] Hamamyolu Cad. No:11


Yıldız Termal
1986’dan beri hizmet veren hamam her gün 05:30 – 21:00 ararsı açık.
[T] 0222 234 15 63  [A] Köprübaşı Altınsarayı Bitişiği No:30


Çifteler Hamamı

Çifteler’e bağlı Kırkızbaşı Köyü’nün yakınında Sakarya başındadır. Basit bir hamamı vardır. Sular dere oluşturacak kadar boldur. Sıcak doğal tatda kükürt kokuludur. Ağrılı hastalıklara iyi gelir.


Yarıkçı Hamamı

Mihalıççık ilçesi’ne 15 km uzaklıkta olan Yarıkçı Köyü’ndedir. Selçuklular döneminden kaldığı bilinmektedir. Zaman içinde harap olan binalar yıkılıp yeniden yapılmıştır. Yeşillikler içinde sessiz, sakin bir dinlenme ve şifa yeri olarak biline gelmiştir. Suları kükürtlü olup sıcaklığı 35 derecedir. Hamam binası suyun kaynağının üzerine yapılmıştır. Suları kalsiyum karbonat biriktiriyor ve bunların örnekleri vadide taşlaşmış çağlayanlar şeklinde görülüyor.

 

 

 

 

 


EOSB TANITIM FİLMİ

OSB HARİTASI